فرهنگ و تمدن ژاپن - تمدن يگانه كالايي است كه مبادله نمي‌پذيرد  و فقط بايد در درون يك ملت «توليد» شود

 

 

مقدمه  

ژاپن سرزمین طلوع آفتاب، کشور سامورایی‌ها،کشوری با پیشرفته‌ترین تکنولوژی و درخشان‌ترین فرهنگ و آیین و مناسک است. ژاپن مکانی پر رمز و رازو سرشار ازجذابیت‌های اسثنائی است.چه چیز خاصی آنجا نهفته است؟ (1)

نام ژاپن:

منابع رسمی ومتون بیادگار مانده چین به ژاپن از گذشته های دور اشاراتی داشته اند. چینــــی هابه ژاپن سرزمین وا(wa ) خطاب می کردند،ودرسال اول پیش از میلاد به حضور طوایف متعددی در ژاپن اشاره کرده اند .بین سدۀ اوّل ودوّم میلادی ،سفرای از ژاپن به دربار های چین میرسیدند. 

ویک سفیر در سال57 میلادی به دربار امپراتوری چین از خاندان هان(Han) به نــــــام کوانگ واKuang-Wa)) وارد شده بودهاست . ماهیخواری یکی از عناصراصلی زندگانی ژاپنــــــــــــی هادرمقطع اولین ارتباط آنها با چین باستان بوده. در پایان سدۀ هفتم میلادی بود که ژاپنی ها نام کشور خود را از وا(Wa) به نیپون (Nippon) تغییر دادند.

ژاپنی‌ها به کشور خود، نیهون (にほん (Nihon می‌گویند. نیهون از دو واژهٔ NICHI (که به صورت هی Hi نیز تلفظ می‌شود) و HON تشکیل شده‌است. NICHI یا Hi به معنای خورشید و روز است و HON یعنی ریشه و آغاز، چرا که ژاپن اولین سرزمینی است که خورشید در آن طلوع می‌کند و روز از آنجا آغاز می‌شود به آن سرزمین آفتاب یا سرزمین آفتاب تابان می‌گویند. در زبان ژاپنی این نام نیپون Nippon )にっぽん(نیز تلفظ می‌شود.

 

خواستگاه تمدن ژاپن

 

 

فرهنگ و تمدن ژاپن - تمدن يگانه كالايي است كه مبادله نمي‌پذيرد  و فقط بايد در درون يك ملت «توليد» شود

 

ژاپن دربرگیرنده مجمع الجزایری است که در شرق آسیا و بین اقیانوس آرام و دریای ژاپن واقع شده است. حدودا شامل 300 جزیره می‌شود که بزگ ترین این جزیره‌ها هونشو، هوکایدو، کیوشو و شیکوگو نام دارند. ژاپن کمی ‌از کالیفرنیا کوچکتر است.
ژاپن کشوری کوهستانی و بیشتر جزیره‌های آن آتشفشانی هستند؛ به خاطر همین کشوری زلزله خیز به شمار می‌آید و درسال حدود 1500 لرزش داریم که اکثر آنها هم منجر به زمین لرزه می‌شود(1)

ژاپن حدود 128 میلیون نفر جمعیت دارد و بزرگترین منطقه یعنی توکیو که شامل شهر پایتخت توکیو و چند استان دیگر  می‌شود یکی از بزرگترین پایتختهای جهان بوده که  بالغ بر 30 میلیون نفر جمعیت دارد.(1)

 

پیشینه ژاپن

در یک کتاب چینی به نام Book of Han برای اولین بار نام ژاپنی‌ها آورده شده است.

طبق گزارشات چینی‌ها از سه دوره پادشاهی، قدرتمندترین پادشاه این مجمع الجزایر در قرن سوم یاماتایی کوکو نام داشته و براساس یک افسانه امپراطور جیمو در 11 فوریه سال 660 قبل از میلاد ژاپن را کشف کرده و او اولین امپراطور ژاپن به شمار می‌آمده. البته این داستان کاملا نمادین است.
تاریخ ژاپن بسیار درخشان و سرشار از لحظه‌های هیجان انگیز است. این تاریخ یکی از متنوع‌ترین و منحصر به فرد ترین فرهنگها در سراسر جهان را خلق کرده است.

 ادوار تاریخی ژاپن شامل ،دورۀ دربار یاماتو که شامل دوره اصلاحات تایکا ، والگو گرفتن از تمدن چین است.

دورۀ نارا یا عصر اشرافیت، دورۀ هیان ،توسعه تمدن بودائی بر آمدن رزمندگان سامورایی دورۀ کاماکورا عصر ملوک الطوایفی در ژاپن در این دوره ایستادگی سامورایی ها در مقابل مغولان ونهضت کمو را شامل می شود. 

دورۀ حکومت لشکری آشیکاگا ، که شامل دوره های نامبو کوچوء، وموروماچی است . 

دورۀ اتحاد از 1600_1573 میلادی عروج سردارن سه گانه .

دورۀ ادو (توکوگاوا) که شامل استقرار حکومت لشکری و جامعه طبقاتی ، تحریم مسیحیت وبریدن ژاپن از دنیای خارج است و پایلان حکومت سپهسالاری.

دورۀ انقلاب میجی ، که از 1868 آغاز گردید و منجر به ورود ژاپن به دو جنگ جهانگیر اول و دوم گردید.

اما بطور کلی می توان تاریخ ژاپن را به چهار دوره تقسیم کرد.

1-ژاپن قدیم 2-ژاپن امپراتوری 3- ژاپن ملوک الطوایفی وشگونی 4- ژاپن جدید.

 

ژاپن قدیم:

در روز 22بهمن، که برابر تقویم باستانی ژاپن روز آغاز بهار است، بسال 660 پیش از میلاد «جیمو تنو» (امپراتورجیمو) نبیره «نینگی_ نومیکوتو» در یاماتو(ایالت کنونی نارا) به تخت پادشاهی نشست و او نخستین امپراتور ژاپن بود. 

در این دوره آئین بودائی در این کشور رخنه کرد و بسرعت انتشار یافت، عامل اصلی پیشرفت آن ، تبلیغ بی آزار ومسالمت جوئی وپرهیزگاری واطاعت وانقیاد نسبت به حکومت بود. زمانیکه ملکه سویکو بر این کشور سلطنت می کرد نایب السلطنه او موسوم به امیر شوتوکو_تیشی که مدت 29 سال (621-592 م) زمامدار واقعی ژاپن بود در ترویج آئین بودا کوشش کرد به کمک وی معابدبسیاری در سراسر ژاپن برای عبادت بودا ساخته شد . مساعی او در این راه بحدی بود که بوی لقب آشوکای ژاپن دادند. 

در سال 645میلادی شورش عظیمی در ژاپن بر پا شد که در تاریخ این کشور بنام اصلاح بزرگ از آن یاد می شود ، دو تن از شورشیان باسامی کامتاری وامیر ناکا قدرت را قبضه کردند و سرانجام امیر ناکا تحت عنوان سلطان تنجی به سلطنت رسید ووحدت کشور را ایجاد کرد و بر خلاف گذشته که سلطان فقط ریاست قبایل را داشت امیر ناکا مرکزیت ایجاد کرد و به حکام ایالات و ولایات دستور داد که خراج مقرره را بپردازند . بدین ترتیب دوره سیاسی تاریخ ژاپن سپری گردید ودوره امپراتوری آغاز شد.

 

عصر امپراتوری:

سلطان تنجی را باید موءسس این دوره ژاپن دانست وی با قدرت وشوکت حکومت کرد، شهر کیوتو پایتخت ژاپن در دوره امپراتوری به عظمت رسید، برخی از سلاطین این دوره بعلت گرایش آئین بودا و تعصب در این دین دست از زندگی پر جلال وشکوه برداشتند. 

یکی از سلاطین این دوره یوزی نام داشت که به علت هوسرانی وکشتار بیرحما نه مردم وزجر آزاری که نسبت به آنان روا میداشت بی شباهت با نرون امپراتور روم نبود.

سرانجام مردم بر وی شوریدند و اورا از سلطنت خلع کردند. در دورۀ امپراتوری فرهنگ وهنر چین نفوذ بسیاری در ژاپن پیدا کرد. ژاپن در این دوره بسرعت رو به ترقی نهاد. تمول بسیار موجب فساد وهرج ومرج گردید ، بیعدالتیT دزدی و راهزنی افزایش یافت خاندان های بزرگ امپراتوری را آلات دست خود کردند. حکومت امپراتوری جای خود را به حکومت شوگونی داد.

 

عصر ملوک الطوایفی یا دوران شگون ها:

از سدۀ دوازدهم در سرزمین ژاپن دوره ملوک الطوایفی آغازگردید . وامپراتوری رو به افول نهادو شگون ها که به معنی سردار یا سرداران است تا نیم اول قرن نوزدهم برژاپن بصورت مستبد حکومت کردند. 

اولین شگون یورتومو بود پس از وی خاندان هوجو قدرت را در دست گرفتند یکی از افراد این خاندان بنام توکی مون قوائی را که از جانب قوبیلای قاآن امپراتوری مغولی یوان چین به تحریک کره ایها به ژاپن حمله کرده بودند در هم شکست وحملات بعدی را دفع کرد.خاندان هوجو در جدال قدرت در داخل حاکمیت را به خاندان آشیکاکا واگذار کرد.درسال 1573 .م. سه نفر که ویل دورانت آنان را بعنوان دزدان دریای یاد کرده خاندان آشیکاکا را برانداختن نام یکی از سه تن که موفق شد حکومت شوگونی تشکیل دهد توکوگاوا وا ایه یاسو بود حکومت پر قدرت آنان تا سال 1868 ادامه داشت. در این دوره آئین مسیحی بوسیله یکی از مبلغان ژزوئیت (یسوعی) بنام فرانسیس گزاویه در 1549.م. در ژاپن اشاعه پیدا کرد در زمان خاندان توکوکاوا پایتخت از کیو تو به شهر یدو (توکیو)منتقل شد وچون مسیحیت در ژاپن پیروان بسیاری یافت وامکان داشت مذاهب بومی و قدیمی را مورد تهدید قرار دهد به فرمان ای یاسو از تبلیغ آن جلو گیری کردند ودروازه های مملکت را بروی پرتغالی ها بستند. 

خاندان توکوکاوا در سدۀ نوزده میلادی نفوذ وقدرت خود را در ژاپن از دست داد. مردم این کشور که خود را در انزوا می دیدند واز مسافرت بکشورها محروم بودند بغض وکینه زیادی باین خاندان شگونی پیدا کردند تحولات با ورود آمریکائیها به ژاپن روند دیگری پیدا کرد در سال 1837 .م. یک فروند کشتی آمریکائی ژاپنی های یک کشتی غرق شده را نجات دادند وآنان را به یدو مرکز حکومت شگونی بردند اما در آنجا با توپ های آماده شلیک مواجه شدند. وناچار به عقب نشینی گردیده اند.در سال 1849.م باز تلاش به گشودن بنادر ژاپن کردند ولی باز موفق نشدند آمریکائیها در سال1853.م. چهار فروند کشتی آمریکائی بفرماندهی دریا سالا ر کمدئر پری بدون اعتناء به ممانعت ژاپنی ها در آبهای ممنوع الورد این کشور وارد شدندو مدتی در آنجا اقامت کردند درسال 1854 .م. باردیگردریادار پری با ده کشتی توپدار به آبهای ژاپن وارد شد وبه دولت امپراتوری پیغام دا د باید بنادر خود را بگشایند و با آنان روابط سیاسی بر قرارکنند. ونتیجه آن معاهد کاناکاوا شد.ورود خارجی ها وانقلاب 1868 مردم ژاپن را از خواب انزوا بدر آورد 

 

 

عصر جدید ژاپن :

پس از برکناری و استعفای شگون امپراتور جدید که موتسو هیتو یامی جی نام داشت در سال 1868 .م. بقدرت رسید.و شروع به اصلاحات اساسی در ژاپن کرد ومقام امپراتوری تا مرحله خدایی بالا برد. پایتخت را از کیوتو به یدو که نام توکیو به معنای پایتخت شرقی است را بخود گرفت انتقال داد در ائین شینتو تغییراتی داد راه آهن وخطوط تلگراف کشیده شد ارتش نوئین با نظام وظیفه برقرار گردید.گروهی از جوانان را برای فرا گیری وکسب فرهنگ جدید به کشورهای اروپایی اعزام کرد.چند تن از افسران مهندسان و حقوقدانان اروپایی را به ژاپن دعوت کرد.آمریکائی ها در تربیت جوانان ژ اپنی سعی بلیغی نمودند.ژاپن پس از مجادله برسر کره وپیروزی در آنجا به مصاف روسیه تزاری رفت . روسیه در 1905.م. از دولت ژاپن شکست خورد واین شکست موجب انقلاب 1905.م. روسیه گردید.

ژاپن در جنگ جهانی اول ایالت شانتونگ چین را که در اختیار آلمان بود بتصرف در آورد و بر مستعمرات این کشور در اقیانوس کبیر دست یافت. در این زمان ژاپن از لحاظ عقیده سیاسی به دو گروه تقسیم می شدند عده ای از آنان آزادیخواه بودند بهیچوجه میل نداشتند که کشورشان با نیروی نظامی و قوه قهریه باشغال ممالک دیگر بپردازند، دسته دوم بر عکس معتقد بودند که جزایر ژاپن کافی برای ملت پیشرفته و مترقی ژاپن نیست بلکه باید با تسخیر سرزمین های دیگر بر وسعت ژاپن افزود.

بحران اقتصادی 1929.م. که تجارت ابریشم ژاپن را دستخوش فنا کرده بود بنفع طرفداران قدرت نظامی تمام گردید. ژاپنی ها دو سال بعد 1931.م. بر منچوری چین دست یافتند. ژاپنی ها در 1939.م. به هند وچین تاختند. وبر این خطه دست یافتند، در 1941.م.که یکسال از جنگ جهانی دوم می گذشت دول آلمان ایتالیا و ژاپن متحد شدند تا قوای خود را علیه متفقین به کار اندازند.ژاپن بدون علام قبلی به پرل هاربر حمله کرد وخسارت شدیدی به آمریکائیان زد. این اقدام ژاپن موجب گردید. تا آمریکائیها با تمام قوائی خود وارد جنگ گردند. ژاپنی ها بعد از پر هاربر به اندونزی وسنگاپور حمله کردند وپیروزیهای درخشانی بدست آوردند. اما نتایج جنگ در اروپا به ضرر متحدین تمام شد و آلمان هیتلری در 1945.م. سقوط کرد آمریکائیان با توافق شوروی سابق با پرتاب دو بمب اتمی در شهرهای هیروشیما وناکازاکی ژاپن را وادار به تسلیم کرد. دولت ژاپن در 14 اوت 1945.م. تسلیم متفقین شد .

و دو سال بعد از جنگ جهانمی دوم 1947.م. قانون اساسی ژلاپن به تصویب رسید. ژاپن پس از رهای از جنگ سیاست مسالمت آمیز در پیش گرفت در 1956.م. به عضویت سازمان ملل متحد در آمدا. اقتصاد این کشور بار دیگر چندان قدرت گرفته که این کشور بدون داشتن معادن زیر زمینی به یکی از بزرگترین قدرت های جهان تبدیل گردیده است.

 

نژاد مردم ژاپن:

در باره تاریخ و نژاد مردم ژاپن ،تا چندی پیش گفته می شد که زندگی انسان در این سرزمین چندان قدیمی نیست وشاید که از 5000 سال بیشتر نباشد. اما اکنون باستانشنان ژاپنی گمان دارندکه زندگی انسان در این سرزمین بسیار بیش از اینست ودیر زمانی پیش از پدید آمدن سفالگری، مردمی در این جزایر زندگی می کردند، اما دانسته نیست که مهاجران اولیه از سرزمین آسیا یا از جزایر دیگر به این سرزمین آمده بودند.

بنا به یک فرضیه،ظروف سفالین که نشانۀ تمدن مردم اولیۀ ژاپن است بیش از 10000 سال پیش از میلاد در ژاپن ساخته شد.

ریشه های نژاد مردم ژاپن در هم ومبهم است . تنها چیزی که روشن است آنکه پیش از رسیدن ژاپنیان به این سرزمین نژادهای دیگری با مشخصات مختلف در آنجا می زیستند .یکی از این نژادها آینو است که با وجودخطرهای بسیار تاکنون باقی مانده است.آینوها از نوع مردم قفقازی با پوست سفید و ریش انبوهند وتوتم آنان خرس است وزندگی ایشان شبیه زندگی شکار چیان وماهیگیران است . انان قرن ها در شمال مجمع الجزایر ژاپن چیره بودند. ولی اینک منحصر به گروه اندکی شده اند که در هوکائیدو زیست می کنند. 

نژاد ژاپنی راترکیبی از عناصر وتیرهای چندگانه از بخش های مختلف آسیا دانسته اند. می گویند که مردم ژاپن درآغاز از 9 تیرۀ نژادی گوناگون ساخته شدند، یا دست کم از سه تیره یعنی مغولی، مالایی_ پولینزی ومردم جزایر اقیانوس ارام ، وآینو ها در شمال ژاپن. از زمان باستان تیره های گونگون از جزایر دریای جنوب یا قاره آسیا به ژاپن مهاجرت کرده وبا دیگر ساکنان اینجا آمیخته اند. 

فرضیه ای هم در بارۀ آمدن اقوام آریای در روزگار باستان واز قارۀ آسیا به ژاپن وجود دارد.

ژاپن اینک برنامۀ تحقیقات علمی وسیعی تدارک دیده است تا با بهر برداری از پیشرفتهای باستا نشناسی و حیات شناسی ودیگر زمینه های دانش بشری، راز رمز پیشینۀ جغرافیایی وزندگی انسان در این سرزمین را بیابد.

 

وضعیت سیاسی ژاپن

در حال حاضر ژاپن یک کشور پادشاهی است که برمبنای قانون اساسی اداره می‌شود و اما در آنجا قدرت پادشاه بسیار محدود شده است. درحقیقت پادشاه مقامی‌تشریفاتی دارد که مقامش به عنوان "سمبل یک کشور و سمبل اتحاد مردم" تعریف شده است. درحالیکه حاکمیت مطلق به مردم ژاپن تفویض شده است، قدرت توسط نخست وزیر ژاپن و سایر اعضای منتخب Diet (مجلس ژاپن) حفظ می‌شود.(1)

 

دین ومذهب

 

فرهنگ و تمدن ژاپن - تمدن يگانه كالايي است كه مبادله نمي‌پذيرد  و فقط بايد در درون يك ملت «توليد» شود

شینتو عقیده و ایمان بومی ژاپنی هاست . یکی از اعتقادات اساسی دین شینتویی این است که همه خدایان یا ارواح ، همه مردم و همه طبیعت جملگی از پدر و مادر واحدی متولد شده اند . بدین خاطر است که همه اشیا ، چه آن هایی که دیده می شوند و چه آن هایی که از نظر ها غایب اند ، دارای طبیعتی الهی می باشند . نتیجه عملی چنین اعتقادی این است که یک شخص ژاپنی می تواند خود را یک بودایی ، مسیحی و یا پیرو یکی از 375 گروه مذهبی که امروزه در ژاپن یافت می شود دانسته و در عین حال نیز خود را همچنین یک نفر شینتو قلمداد کند .
دین شینتویی ، به خلاف اکثر مذاهبی که در کتاب حاضر شرح داده ایم ، هیچ بنیانگذار تاریخی ، متون مقدس دینی و یا اصول جزمی و دگم خاصی ندارد . همه مردم ژاپن ، از لحاظ تولدشان شینتو می باشنذ . این دین در اساس ترکیب و مخلوطی از انواع و اقسام روحیات ، نگرش ها و تفکراتی است که در زندگی مردم ژاپن و نحوه برخورد ایشان با جهان خارج به صورت ضروریات در آمده اند . آن طور که سوکیو اونو می گوید ، دین شینتویی عبارت است از :
..... هم یک اعتقاد شخصی به کامی و هم یک زندگی اجتماعی بر مبنای طرز فکر کامی است ، چیزی که در طی قرون و اعصار از به هم پیوستن و تداخل تأثیرات نژادی و فرهنگی گوناگون ، اعم از بومی یا خارجی ، که جملگی درهم رفته و تحت نظارت خاندان سلطنتی صورت واحدی پیدا کرده اند ، به وجود آمده است . (3)

 

ااصطلاح شینتو از مجموعه دو حرف – کاراکتر چینی به وجود آمده است : یکی شد ن به معنای (خدایان) یا ( ارواح) و دیگری تائو به معنای(راه ) . بدین ترتیب شینتو به معنای( راه خدایان ) می باشد . واژه ی چینی شن را معادل واژه کامی دران ژاپنی دانسته ااند ، که آن نیز معمولا به همان صورت ( خدایا) یا ( ارواح) ترجمه می شود . اما تعریف روشن کامی و یا ترجمه کافی آن به انگلیسی ، غیر ممکن است . کامی شامل همه آن چیز های دیدنی است که مستعد رشد و احیا یا تجدید حیات می باشند و نیز شامل پدیده های طبیعی نظیر خورشید ، ماه ، رودخانه ، درختان ، کوه ها ، پاره ای حیوانات و ارواح نیاکان است . ارواح گذشتگان مشتمل بر ارواح در گذشتگان از خانواده سلطنتی ، اعضای خانواده در گذشته ، افراد بر جسته ، رهبران قبایل و طوایف و قهرمانان ملی است ، به علاوه تمام کسانی که به خاطر علت های شرافتمندانه ای جان خود را در ژاپن باخته اند .(3)

 

داستان آفرینش:

افسانۀ آفرینش ژاپن می گوید که در تاریخ آغاز پنج خدا،یکی پس از دیگری ، در آسمان ها پدید آمدند و بدنبال آنها هفت تبار از خدایان و الهه ها پدیدار شدند. دونسل نخستین،تک بودند، اما پنج نسل بعدی زوج،هرکدام مرکب از یک خدا ویک الهه.آخرین نسل اینان« ایزاناگی» و«ایزانامی»بودند که جزایرژاپن از آنان زاده شد.

« ایزانگی» و « ایزانامی» پس از پیدا آمدن، و بفرمان خدایان والهه های دیگر، برآستانۀ اسمان ایستادند واز آنجا نیزه ای را به ته دریا که زیر پایشان در زمین گسترده بود فرو بردند، و چون نیزه را از دریا درآوردند، قطره های آبی که از آن می چکید، جزیرۀ کوچکی در دریا ساخت. آنها به این جزیره فرود آمدند و در آنجا کاخی ساختند . ودر این کاخ بود که «ایزانامی» جزایر ژاپن را به دنیا آورد و سپس الهۀ آفتاب وبرادرش را. 

افسانۀ دیگر می گوید که «ایزاناگی» و « ایزانامی» پس از خوردن میوۀ بهشتی به زمین رانده شدند. این روایت به داستان آفرینش و سرگذشت آدم در باور ادیان اینسوی شرق است. 

در روایت دیگر از افسانۀ آفرینش آمده جهان هستی از میان توفان والتهاب عظیم برآمد وچون آسمان و زمین آرام گرفت، خدایان چند از عدم به عالم وجود در آمدند تا خدایی به نام «ایزاناکی» و الهه ای به نام «ایزانامی» پدیدار شدند و اینان سرزمین ژاپن را از مجموعۀ جزایر و دریاها و طبیعت واقلیم دور وبر آن به دنیا آوردند. سپس «ایزانامی»الهۀ آفتاب را زاد وپس از آن خدای ماه را که این دو در آسمان درخشان وتابان ماندند. «ایزانامی» بسیار خدایان و الهه های دیگر زاد که پسین آنها پسری بود همان «خدای خورشید» («هو_ موسوبی») که مادر بهنگام زادن این فرزند در شرارۀ او سوخت و خاکستر شد. پس «ایزاناکی» به جستجوی جفت خود که جان زندگی او بود به راه افتاد و به سرزمین ظلمات رفت، اما آنجا جز تاریکی و تباهی نیافت.

در این افسانه مایه ها و پندارهایی همانند باورهای افسانهای ایران باستان پیداست، واز میان داستان زاده شدن در آتش یا از آتش که به قصۀ سمندر، مرغ افسانه ای که از آتش زاد می شود ، مانندست، ونیز جستجو در ظلمات که در ایران نیز افسانه ای آشناست و بیشتر در بارۀ اسکندر پرداخته اندکه در پی آب حیات به آنجا رفت.

داستانهای و افسانه های ژاپنی فراوان است که در این مختصر نمی کنجد.

 

آداب ورسوم وفرهنگ ژاپن

آداب و رسوم و فرهنگ ژاپن آنقدر جالب توجه است که نمی‌توانیم برای توصیف آن کلمات مناسبی را پیدا کنیم.  این فرهنگ تحت تاثیر فرهنگ آسیا، اروپا و امریکای شمالی بوده است.
هنرهای سنتی ژاپن عبارتند از: ایکبانا، اریگامی، عروسک سازی، سفالگری، اجرای مراسم سنتی مثل مراسم سنتی چای، باغبانی و شمشیربازی. مانگا را نیز نباید فراموش کنیم؛ کتاب مصور خاص ژاپنی‌ها به نام anime که انیمیشن تلویزیون و فیلم‌های بسیاری از آن تاثیر می‌گیرند.(1)

ژاپن کشوری مذهبی است، مذهب در ژاپن به سوی بازگشت به فطرت انسان گرایش دارد و این باعث تنوع بسیار زیاد آداب مذهبی شده است.(1)
برای مثال والدین و فرزندان طبق آیین شینتو جشن می‌گیرند، دانش آموزان قبل از امتحان دعا می‌خوانند، زوجها مراسم ازدواجشان را در کلیسای مسیحی برگزار می‌کنند و مراسم تدفین در معابد بودایی انجام می‌شود.
فرهنگ ژاپن از فرهنگ‌های مختلف بهترین‌ها را اقتباس کرده و رسم و رسوم خاص و یگانه ژاپن را به وجود آورده است.(1)

 

علیرضا خانی در یاداشتی در روزنامه اطلاعات نوشت:  اما آنها که گمان می‌برند شکوه تمدن ژاپن از قدرت تکنولوژیک آن برمی‌خیزد، دچار ساده‌اندیشی و سطحی‌نگری‌اند. تمدن یگانه کالایی است که مبادله نمی‌پذیرد وفقط باید در درون یک ملت «تولید» شود. اگر آن طور بودکه همه ملت‌ها با خرید فناوری متمدن می‌شدند رفتار برخی شهروندان خودمان را که سوار بر آخرین مدل خودروهای ژاپنی با آخرین فناوری آنها هستند، ببینید. قدرت فناوری خیره کننده چشم‌بادامی‌های ژاپن، به رغم همه جلال وشکوهش، «فرع»ی است کوچک بر تمدنی که این ملت آفریده است. «اصل» این تمدن را بیش از آنچه در کارخانه‌های معظم ایالت اُزاکا بتوان یافت در ویرانه‌های دلخراش ایالت فوکوشیما می‌توان دید. وقتی رفتار متمدنانه آوارگانی که از پی مخوف‌ترین زلزله‌ قرن، منظم و تمیز در صف آب می‌ایستند وبی جنجال و هیاهو و ناسزا فقط به اندازه مصرف همان روز خود، آب دریافت می‌کنند با رفتار مردمان یک کشور جهان سومی، در شرایطی کاملا عادی، مقایسه می‌کنیم، معنای تمدن نمایان می‌شود.

در همه فیلم‌ها و عکس‌های خبری که از روزهای پس از زلزله و سونامی ویرانگر ژاپن منتشر شد یک صحنه درگیری، ازدحام، هجوم، غارت فروشگاه، ولع برای دریافت کمک‌های اعطایی، بی‌نظمی و حتی فریاد و جزع دیده نمی‌شد. یکی از خبرگزاری‌ها خلاصه مشاهدات خبرنگارانش را چنین بازتاب داده است:

 

 

 

فرهنگ و تمدن ژاپن - تمدن يگانه كالايي است كه مبادله نمي‌پذيرد  و فقط بايد در درون يك ملت «توليد» شود



۱ـ صفوف منظم آب و غذا بدون هیچ حرف زننده یا رفتار خشن.

۲ـ هیچ ساختمانی در زلزله ۹ ریشتری آسیب ندید. همه خسارت‌ها مربوط به سونامی و ورود دریا به شهر بود.

۳ـ غارتگری دیده نشد. زورگویی یا از دست دیگران ربودن دیده نشد. فقط تفاهم بود.

۴ـ ۵۰ نفر از کارگران نیروگاه اتمی، به رغم نشت مواد رادیو اکتیو، با از جان گذشتگی ماندند تا به خنک کردن دستگاه‌ها ادامه دهند.

۵ـ حتی یک مورد سوگواری شدید یا زدن به سر و صورت دیده نمی‌شد. مصیبت و غم همراه با طمانینه بود.

۶ ـ مردم فقط اقلام مورد نیاز خود را تهیه کردند و این باعث شد به همه آب و آذوقه برسد.

۷ـ مردم از افراد ناتوان و پیر و بیمار دستگیری می‌کردند. رستوران‌ها قیمت‌ها را کاهش دادند. یک خودپرداز بدون محافظ دست نخورده ماند.

۸ـ همه دقیقاً می دانستند باید چه کاری انجام دهند. انگار بار دومی بود که این اتفاق افتاده است!

۹ـ رسانه‌ها در انتشار اخبار محتاط و دقیق بودند. از انتشار گزارش‌های التهاب‌آفرین خودداری می‌کردند و فقط اخبار آرام‌بخش پخش می‌شد.

10ـ هنگامی که در یک فروشگاه برق رفت، مردم اجناس را برگرداندند سرجایشان و به آرامی فروشگاه را ترک کردند.

این همان تمدنی است که بقیه محصولات و مصنوعات تمدنی، بر آن بنا شده است. سونی و پاناسونیک و هیتاچی و تویوتا و هوندا و نیسان موتورز بر این تمدن بنا شده است. چنین فرهنگ و چنان رفتار مدنی است که منجر به رشد و توسعه در همه عرصه‌ها و همه ابعاد می‌شود. زیربنای ناب تمدن یک سرزمین را باید در مواقع بحران دید. اینها را مقایسه کنید با رفتار بسیاری از هموطنان خودمان، آن هم در مواقع عادی و فراوانی و ثبات، ببینید ابعاد تفاوت را.فرق است میان مردمی که پس از جنگ ویرانگر جهانی و انفجار دو بمب اتمی در کشورش، کارگرانش در سراسر جهان نان خالی می‌خوردند و هر یک «سنت»شان را به «ین» تبدیل می‌کردند تا سرزمینشان را بسازند با قشر تازه به دوران رسیده کشورهای جهان سومی که هر یک «واحد پول ملی»‌شان را به دلار تبدیل می‌کنند تا در جهان غرب سرمایه‌گذاری کنند.

در فرهنگ ژاپنی مفهمومی بنام "گناه" وجود نداره... و اصلا" مردم با این مفهموم هیچ آشنایی ندارن... تنها مفهوم بازدارنده در اونجا، "شرمندگی" است. برا همین است که کسی که درست کارش رو انجام نمیده و پیش مردم شرمنده میشه، حتی ممکنه که دست به خودکشی بزنه، چون دیگه چیزی برای از دست دادن نداره... (2)

تماشا کردن شکوفه‌های گیلاس یکی از رسم‌های جالب مردم ژاپن است. میلیونها نفر از آنها همه ساله بعد از ناپدید شدن آسمان گرفته و غم زده زمستان برای دیدن ‌هانامی، یا همان تماشای شکوفه‌های گیلاس دسته جمعی به پارکها و باغهای معابد می‌روند.

وقتی که در یک روز بهاری نسیم ملایمی ‌گلبرگهای سفید و  صورتی به اندازه دانه‌های برف رقصان در باغ را با خود حمل می‌کند، به راحتی می‌توانیم چگونگی شور و اشتیاقی که ژاپنی‌ها برای دیدن این شکوفه‌های کم دوام با جنبه مقدس، دارند را درک کنیم.(1)

 

 

یکی دیگر از هنرهای جذاب و هیجان‌انگیز ژاپنی‌ها  کیمونو است. کیمونو و یاکوتا لباسهای سنتی ژاپنی‌ها به شمار می‌آیند. جنس کیمونو از ابریشم و همیشه هم بسیار گران بوده است. پوشیدن کیمونو نیاز به تمرین‌های خاص دارد. اما بی شک ارزشش را دارد. چراکه هنگام پوشیدن حس واقعا شگفت انگیزی به انسان دست می‌دهد! کیمونو لباسی کاملا زنانه و دوست داشتنی است.(1)

امروز زنان ژاپنی در مراسم رسمی ‌و یا سنتی مثل مراسم تدفین، جشنهای عروسی و یا آیین و مناسک کیمونو می‌پوشند و به ندرت کسی در زندگی روزمره از کیمونو استفاده می‌کند. رنگ و مدل کیمونو بسته به سن و وضعیت تاهل و تجرد شخصی که آن را می‌پوشد و مراسمی ‌که در آن شرکت می‌کند متفاوت است.(1)

 حال به سراغ مراسم چای می‌رویم. مراسم چای آیینی سنتی به شمار می‌آید که در آن چای سبز (یاماتچا) آماده شده توسط استاد ماهر در محیط آرام به گروه کوچکی از مهمانان داده می‌شود. در این مراسم هر چیزی زمان و مکان خاص و دلیل ویژه خودش را دارد. چیدمان ساده گلها روی تاقچه نیز باید به گونه ای باشد که وقتی مهمانها وارد شدند همه گلها را تحسین کنند. شیرینی‌هایی که قبل از چای به مهمانها داده می‌شود با وسیله ای به اسم کوروموجی خوانده شده و این وسیله برای نشان دادن فصلهای سال طراحی شده اند.(1)
مراسم چای مثل مدیتیشن برای حضور داشتن در زمان حال اجرا می‌شود.(1)

 

فرهنگ و تمدن ژاپن - تمدن يگانه كالايي است كه مبادله نمي‌پذيرد  و فقط بايد در درون يك ملت «توليد» شود

فرهنگ آموزش وپرورش

 

پژوهش های انجام شده در خصوص فرهنگ آموزش و فرهنگ مدارس ژاپنی ها، اعجاب جهانیان را برانگیخته است. بطوریکه در چندین آزمون بین المللی (TIMSS تیمز)، آموزش و پرورش ژاپن جز کشورهای برتر جهان بوده است، همچنین مطالعات تطبیقی آموزش و پرورش نشان می دهد که آموزش و پرورش عمومی به ویژه دوره ابتدائی از کیفیت بسیار بالائی برخوردار است (سرکارآرانی، 1384). "اَزرا ووگل" (استاد دانشگاه هاروارد) که حدود 20 سال در آنجا به مطالعه مشغول بوده می نویسد: من از موفقیت های ژاپن طی دو دهه اخیر شگفت زده شده بودم، از خودم می پرسیدم چرا ژاپن، بی آنکه منابع طبیعی داشته باشد، تا این حد در حل مشکلاتی که برای جامعه آمریکا ناگشوده مانده موفق بوده است؟! اما به راستی راز موفقیت ژاپن در چیست و کدام ویژگی باعث شده تا بسیاری از آگاهان، قرن بیست و یکم را قرن ژاپن بدانند و آن را کشور شماره 1 بشناسند؟. (6)

فرهنگ و تمدن ژاپن - تمدن يگانه كالايي است كه مبادله نمي‌پذيرد  و فقط بايد در درون يك ملت «توليد» شود

نظام آموزشی ابتدایی در ژاپن

 

مدارس ابتدائی در ژاپن بسیار جالب و دیدنی هستند، ساختار و نظام آموزش ابتدایی ژاپن به پرورش شخصیت کودک در این دوره بسیار توجه دارند. فضای فیزیکی مدارس ابتدایی بسیار مجهز و درخور توجه هست، بطوریکه اکثر مدارس ابتدایی در ژاپن استخر دارند و فضای فیزیکی بسیار تمیز و با طراوت هستند. اما چرا مدارس ابتدائی؟





اکثر پژوهشگران آموزش و پرورش ژاپن، مدارس ابتدائی ژاپن را بسیار سرزنده، بزرگ، جالب و جاذب توصیف کرده اند، برای مثال "کومینگر" می گوید:

مدارس ابتدایی، گل سرسبد آموزش و پرورش ژاپن هستند. ژاپن در مقایسه با ایالات متحده آمریکا، سهم بیشتری از تولید ناخالص ملی خود را در مقاطع 12 سال تحصیلی (ابتدایی تا دبیرستان) و مقدار کم تری از آن را در آموزش دانشگاهی خویش، هزینه می کند.(6)

در طول بیش از یکصد سال، رهبران و دولتمردان ژاپنی به دوره آموزش ابتدایی به عنوان محوری سرنوشت ساز در توسعه ملی، نظر داشتند، چنانکه آری نوری، موری (معمار مدرنیزاسیون ژاپن) در سال 1885 می نویسد:



99 درصد دانش آموزان دوره ابتدایی در ژاپن در مدارس ابتدایی دولتی، در محل اقامت خود درس می خوانند در این دوره تحصیلات، آموزش رایگان است و فرزندان تمام ساکنان محل، اجازه ثبت نام دارند(6).

در ژاپن 90 درصد دانش آموزان، کلاس دوازدهم را با موفقیت پشت سر می گذرانند (این نسبت در آمریکا 73 درصد و در اروپا 50 درصد است) (6)

 

ویژگی های فرهنگ مدارس در ژاپن (6)



1– اهمیت بسیار زیاد مردم و دولت ژاپن به آموزش و پرورش (دولت ژاپن بیشترین سهم از تولید ناخالص ملی را صرف دوره های آموزش پیش دبستانی و ابتدایی می کند)

2– تاکید بر کارگروهی (تیمی

3– انعطاف فکری و نوپذیری نوسازی اعجاز آمیز ژاپن

– نظام آموزشی کارآمد – کیفیت بالای آموزش

5– پشتکار، صبر و حوصله، انضباط درونی

6– احترام به دیگران

7– روح همکاری دسته جمعی

8– انضباط و شوق به کار


9– ثبات


10– شوق یادگیری


11– اخلاق کار و تلاش

12– در زمینه مدیریت، ژاپنی ها به رهبری جمعی گرایش دارند

13– تاکید بر جنبه ی کاربردی آموزش

14– شیوه آموزش عملگرا، تاکید بر آزمایش و پژوهش

15– دانش آموزان در کارهای مدرسه مشارکت فعال دارند (تعاون، همراهی گروهی)

16– مدرسه در ژاپن محل زندگی دانش آموزان است

17- در مدارس سعی در بالابردن "اعتماد به نفس" فراگیران(دانش آموزان) است

18– مدارس ژاپنی تلاش برای رشد خلاقیت، رشد روحیه کارگروهی می کنند

19– بازی های آزاد در مدارس مورد توجه است

20– مدارس ژاپنی- بچه ها را برای زندگی در جامعه تربیت می کن

21– پرورش حس اعتماد به نفس

22– شکوفائی خلاقیت

23– مشارکت و درگیرکردن بچه ها به صورت عملی   

24– پرورش حس مسئولیت پذیری

25  تاکید بر رفاقت بین دانش آموزان به جای رقابت

26– تاکید بر دوستی و همکاری بین بچه ها

27- همکاری در نظافت مدرسه

28- همکاری بسیار نزدیک خانواده (اولیاء) با مدرسه

29- تاکید بر دوستی و رفاقت در مدارس

30- توجه به خودفرمانی یا خود مدیریتی

31-تاکید  بررشد اجتماعی (سهم زیادی از آموزش در ژاپن به زندگی اجتماعی و رشد اجتماعی می پردازد)

32- ایجاد فرصت های مساوی برای همگان

33–آموزش  (پرورش) تمامی کودکان با یک روش

34- معلمان مربی اند نه مستبد (معلم در نقش هادی و راهنما)

35- در مدارس ژاپن تفریح و شادی ضروری است

36- در مدارس با تفریح و شادی دانش آموزان را وارد به مشارکت و همکاری می کنند

37- در ژاپن کلاسها به گروه های کوچک تقسیم می شود

38- ژاپنی ها کوشیده اند شادی و لذت را به فرایند یادگیری بیامیزند

39- در کلاسهای درسی ژاپن تعارض و دشمنی بین معلم و شاگرد وجود ندارد

40- هیچ دانش آموزی در ابتدایی مردود نمی شود – هیچ دانش آموزی از مشارکت در فعالیت ها منع نمی شود .

 

ژاپنی ها اعتقاد دارند تجربه ها، تأثیر بلند مدت در رشد  دارد لذا برای پرورش افراد تجارب مهم هستند


* برنامه درسی ملی در بردارنده راهکارهایی برای فعالیتهای غیردرسی دانش آموزان می باشد (برنامه  نظافت مدرسه) از آنجا که در مدارس ژاپنی، سرایداری وجود ندارد، پاکیزه نگه داشتن کلاسها، راهروها یا سرویس های بهداشتی، زمین های بازی بر عهده دانش آموزان است.(6)

 

به زعم برخی پژوهشگران (لوئیس، سرکار آرانی، دوای و دیگران) در مدارس ژاپن آموزش قلب ها و اندیشه ها بچه ها مدنظر است. پژوهش لوئیس (1995)، نشانگر تجلی فرهنگ ژاپنی در فرآیند آموزش و یادگیری در مدارس ژاپن است، و در مدارس ژاپن به صورت حیرت انگیزی آموزش و یادگیری در قالب سناریوهای فرهنگی مدیریت می شود و آموزش و پرورش ژاپن تا حدود زیادی فرهنگی است و مبتنی بر فرهنگ ژاپنی است.(6)



آموزش و پرورش ژاپن با همه محاسن که می تواند برای ما آموزنده باشد و از آن تجارب موفق درس گرفت ولی در دهه های اخیر با مشکلاتی مواجه بوده که منجر به تفکر و تعقل صاحبنظران علوم تربیتی ژاپنی شده است ازجمله Bullying (اذیت و آزار بچه ها) کمی انگیزه دانش آموزان برای درس نداشتن علاقه برای ادامه تحصیل (پرفسور نقی زاده)، عدم توجه به فردیت (در ژاپن به کار گروهی و تیمی بسیار توجه می شود- در نتیجه فرد و خواسته های فردی کمتر مورد توجه است)موجب مشکلاتی شده است، که درخور توجه است.(6)

 

 

ویژگی مهم فضای فرهنگی مدارس ژاپن (در دوره ابتدایی) سرزندگی، شلوغی، شادابی، شادی و جار و جنجال کلاس است. معلمان ژاپنی بر خلاف همکاران خود درسایر کشورها تلاشی برای سکوت و ساکت و بی حرکت نگه داشتن دانش آموزان خود نمیکنند. از آنجا که دانش آموز مجاز است با بغل دستی خود صحبت کند برای تراشیدن مدادش از جا بلند شود یا پرده ها را بکشد. این قبیل کارها، اختلال در نظم کلاس بشمار نمی رود. بنابراین نظم و انضباط تحمیلی نیست و در نتیجه کلاسها نیز شلوغ و پر جار و جنجال است و این امر از نظر معلمان، بی اشکال است.(6)



ووگل (استاد دانشگاه هاروارد)، معتقد است نوسازی ژاپن از اواسط قرن نوزدهم (یعنی عصر امپراتوری "می جی" در سال 1868) آغاز شده و از این زمان ژاپنی ها به طور جدی با فرهنگ غرب آشنا شدند و از ترکیب و تلفیق عناصر فرهنگی خود، فرهنگ نوین ژاپن را ساختند. روش ژاپنی ها در این ترکیب فرهنگی، هشیارانه و آگاهانه بود (ووگل 1979، ترجمه خوارزمی و اسدی 1371).ژاپنی ها تمدن و فرهنگ کهن خود را با دانش نوین در آمیختند و کهن  را دور نینداختند. حاصل این آمیزش بسیار اثربخش بود و فرهنگ ژاپن شکوفا شد. همچنین ویژگی ها همچون پشتکار، صبر و حوصله، انضباط درونی، حساسیت و احترام به دیگران، تاکید بر کارگروهی (تیمی) در موفقیت آنها سهم داشته، ولی "ووگل" معتقد است: پیشرفت های ژاپنی ها بیشتر دستاورهای ساختارهای سازمانی، سیاستگذاری و برنامه ریزی درست آنهاست. شاید بتوان گفت "مدیریت ژاپنی" که زبانزد جهانیان است در این توفیق سهم بسزایی داشته است.(6)

 

بسیاری از پژوهشگران علل توفیق ژاپن را به نظام آموزش و پرورش کارآ، با کیفیت و سرمایه گذاری زیاد روی پرورش منابع انسانی، سختکوشی و وفاداری افراد به سازمان هائی که در آن کار می کنند، احساس تعهد در جهت رشد و پیشرفت، فداکاری و آمادگی برای اصلاح نارسائی ها و اشتباهات خود، سازماندهی و مدیریت بسیار خوب و کارساز  نسبت میدهند (هرمن کان). همچنین برخی اندیشمندان می گویند: مردم ژاپن به آموزش و پروردن منابع انسانی خود بسیار توجه و تاکید دارند (طوسی، 1384)، برخی دیگر پژوهشگران جهش ژاپن را ناشی از ویژگی های فرهنگی خاص ژاپنی ها می دانند و برخی نویسندگان توانائی ها ژاپنی ها را برای "کار گروهی" کلید موفقیت آنها می دانند.(6)

 

 

صنعت ژاپن

صنعت ژاپن شروع قدرتمندی نداشت، دراین سرزمین نه نفت از زمین فوران میکند و نه معادن عظیم سنگ آهن وجود دارد.معادن زغال سنگ در این کشور، فقیرو غیر اقتصادی است.

جنگلها دارای درختان تنومندی نیستند و محصولات کشاوزی این کشور ، حتی برای مصرف تمامی شهروندان آن نیز کافی نیست.

پس رمز پیروزی صنعت ژاپن چیست؟

این مردم می دانند که هیچ چیز رایگان بدست نمی آید و از این رو سخت مطالعه و بشدت کار می کنند تا راه پیشرفت خویش را به دست خویش باز کنند .

میزان بی سوادی عملی مردم ژاپن در میان کشورهای جهان در پایین ترین سطح قرار دارد .

ارتباطات میان نیروی کار ژاپن جزء هماهنگ ترین ارتباطات در جهان محسوب می شود.

در اکثر شرکت های موفق در این کشور دوایر کنترل کیفیت شکل گرفته اند و فعالانه در امر ارتقاء کیفیت و افزایش بهره وری فعالیت می کنند.در شرکتهای موفق تر این گونه دوایر در تمامی بخشهای شرکت ،از سطوح بالا تا پایین و با برنامه هائی مدون در جهت کنترل کیفیت همه جانبه تشکیل می شوند.گزارشات و نتایج تشکیل جلسات این گروه ها بطور مستمر در اختیار مدیریت ارشد سازمان قرار میگیرد.علاوه بر این ،شیوه های دیگری برای پیشرفت دائمی میزان تولید ، تولید به موقع و روشهای دیگر مدیریت کیفیت نیز به کار گرفته می شود که هدف از آنهامشارکت یکایک افراد در تولید محصولاتی با کیفیت برتر است.

با این همه، حتی دوایر کنترل کیفیت نیز که اساسی تر از همة عوامل در ارتقاء کیفیت و بهره وری به نظر می رسند، اولین قدم در این راه محسوب نمیشوند.

فرهنگ و تمدن ژاپن - تمدن يگانه كالايي است كه مبادله نمي‌پذيرد  و فقط بايد در درون يك ملت «توليد» شود

 

راهبردهای رقابتی ژاپن:

 

با طرح ایده جهانی سازی اقتصاد در دهه‌های 1970 و 1980 میلادی، شرکت‌های ژاپنی به عنوان پیشتازان عرصه صنعت به ویژه در زمینه تولید لوازم برقی، رایانه، نیمه رساناها، ابزارهای صنعتی و خودرو خودنمایی کردند. شرکت‌های امریکایی در آن روزگار مهمترین رقبای تولیدکنندگان ژاپنی به حساب می‌آمدند. این وضعیت در اواخر دهه 1990 تغییر یافت؛ به گونه‌ای که امریکایی‌ها اعتبار از دست رفته خود را بازیافتند و در بسیاری از صنایع بر ژاپن پیشی گرفتند. کاهش توان رقابتی صنایع ژاپن در عرصه اقتصاد جهانی باعث شد بسیاری از پژوهشگران به فکر بررسی راهبرد رقابت و ریشه‌های علمی آن در اقتصاد این کشور بیفتند. به اعتقاد برخی از کارشناسان، در دهه‌های 1970 و 1980 ترس از رقبای اقتصادی باعث شد شرکت‌های ژاپنی از پایین بودن دستمزد و هزینه‌های تولید در قاره آسیا در مقایسه با قیمت بالای کالا در غرب نهایت استفاده را ببرند. به این ترتیب مبالغ هنگفتی از سود بازرگانی نصیب شرکت‌های ژاپنی شد. عده‌ای نیز دلایل موفقیت شرکت‌های ژاپنی را ناشی از شرایط اقتصادی آن دوره می‌دانند و معتقدند ژاپنی‌ها برای رقابت در عرصه جهانی راهبرد خاصی نداشته‌اند. البته نباید منکر نقش سیاست‌های لجستیکی این کشور در دوره مورد نظر بود. آنها همچنین از یک روش مدیریتی موسوم به «تصمیم‌گیری مبتنی بر اجماع» استفاده می‌کنند که یکی از عوامل موفقیت آنها در سال‌های نه چندان دور است.

مشی مدیران ژاپنی به گونه‌ای زیرکانه بوده است که تقلید سیاست‌های مدیریتی آنها در زمینه رقابت برای رقبا بسیار دشوار است. مهمترین ویژگی این مشی مدیریتی، حصول نتیجه در طول زمان و با استفاده از تدابیر خاص است. از این رو تقلید از آنها ناممکن به نظر می‌رسد. نکته دیگر این که راهبرد رقابتی ژاپنی‌ها مبتنی بر پشتیبانی عملیاتی نیست. در شرکت‌هایی که به صورت مدیریت مشارکتی اداره می‌شوند، دارایی‌های ملموس و ناملموس شرکت به گونه‌ای مدیریت می‌شود که امکان انتقال روش‌های مدیریت بر این دارایی‌ها به سایر شرکت‌ها و به ویژه شرکت‌های غربی وجود ندارد 

 

بهسازی راهبردهای رقابتی :

رقابت مفهومی است که با بهره‌وری تبیین می‌شود و زمانی تحقق می‌یابد که یک شرکت یا سازمان (به مفهوم مدیریتی) از نیروی انسانی، سرمایه و منابع طبیعی تحت اختیار خود برای پیشی گرفتن از سایر رقبا کمال استفاده را به عمل آورد. وجود راهبرد رقابت در یک شرکت خودروسازی، به ایجاد هر چه بیشتر فضای توسعه و بهره‌وری منجر می‌شود.

در سال‌های اخیر موضوع تشدید رقابت در بخش تولیدات صنعتی جانی دوباره یافته است و تحت عنوان «مزیت‌های رقابتی» از آن یاد می‌شود. موضوع مزیت‌های رقابتی به آن معنی است که رقبا توان تقلید از سیاست‌ها و راهبردهای رقابتی یک شرکت را نداشته باشند. راهبردهای سنتی تجارت سه نوع مختلف از انواع رقابت را نشان می‌دهد:

1- رقابت مؤثر (رقابت قیمت و کیفیت محصول)

2- رقابت در محصول (تولید و توسعه محصولات متفاوت)

3- رقابت تمرکزگرا (راهبرد بینابین، مبتنی بر بازار)

این نوع رقابت‌ها تاکنون مبنای عمل و استاندارد مورد توجه بسیاری از رقابت کنندگان در عرصه صنعت بوده و سیاستگذاران اقتصادی کوشیده‌اند به گونه‌ای ماهرانه به بهسازی و اصلاح این موارد اقدام کنند؛ به طوری که از طرف سایر رقبا و شرکت‌ها قابل تقلید و استفاده نباشد. تعدادی از مدیران و سیاستگذاران متخصص در زمینه اصول رقابت، بر این باورند که سیاست‌های یک شرکت باید براساس «رقابت محتوایی» استوار باشد زیرا تقلید و الگوبرداری از این نوع سیاست بسیار دشوار و در عمل محال است.

مدیریت ژاپنی: .

توسعه موفق شرکت‌های ژاپنی در پهنه اقتصاد بین‌المللی ظرف مدت سه دهه از اوایل دهه 1960 تا اواخر دهه 1990 و برتری این شرکت‌ها در زمینه فعالیت‌های تولیدی و تجاری باعث انتشار کتاب‌ها، و انجام تحقیقات و مطالعات گسترده‌ای در زمینه سیاست‌های اجرایی و دلایل این پیشرفت شد. مطالعات و پژوهش‌های صورت گرفته در خصوص موفقیت شرکت‌های ژاپنی معطوف به سه نوع ویژگی سازمانی است که باعث غلبه شرکت‌های ژاپنی بر رقبای غربی آنها شده است:

1- ویژگی‌های سازمانی: مانند روش کنترل همزمان صورت کالاها، روحیه کار تیمی (گروهی)،‌ چرخش مشاغل، فعالیت کارکنان در بخش‌های مختلف، سازمان‌های عرضی و فعالیت‌های منجر به ارتقای کیفیت نهایی محصول.

2- مدیریت یکپارچه: تمام فعالیت‌ها و راهکارهایی که به کاهش هزینه‌های تولید و استفاده تمام زیرمجموعه‌ها از دستاوردهای تحقیق و توسعه می‌انجامد.

3- فضای مبتنی بر مدیریت مشارکتی، امنیت شغلی، مشاوره مدیران و کارکنان، ارتباطات عرضی در سطوح مختلف سازمان، انگیزه‌های کار گروهی و اختلاف ناچیز سطح دستمزدها.

خودروسازان ژاپنی در دو دهه 70 و 80 موفق شدند تجربه استفاده از فناوری‌های سخت افزاری و نرم افزاری متعدد را از سر بگذرانند. روش کنترل همزمان فهرست کالاها و فعالیت‌های منجر به ارتقای کیفیت نهایی محصول از جمله عوامل و راهبردهایی هستند که به خودروسازان ژاپنی توان پیروزی بر رقبای خارجی به ویژه رقبای غربی را دادند. خودروسازان ژاپن توانستند با استفاده از راهکارهایی مانند انتقال فنون سنتی تولید انبوه خودرو و اتخاذ روش مبتنی بر توسعه مستمر، تشکیل گروه‌های کاری چند منظوره، تحویل فوری محصول و استفاده از اتوماسیون مناسب در زمان کوتاه‌تر با هزینه و فضای کاری و نیروی انسانی بسیار کمتر در مقایسه با سایر رقبا، به تولید خودرو بپردازند. این روش با گذشت سال‌ها از سوی خودروسازان دنیا اقتباس شده است و در بسیاری از کشورها به عنوان استاندارد تولید از آن استفاده می‌شود.

شرکت‌های بزرگ و نامداری مانند کرایسلر، جنرال موتورز و فورد از این اقدام مدیران ژاپنی درس‌های فراوانی گرفته و روش‌های مدیریتی خود را با این راهبرد انطباق داده‌اند. البته لازم به یادآوری است صنعت خودرو تنها صنعتی نیست که از دستاوردهای مدیریت ژاپنی استفاده می‌کند؛ بسیاری از صنایع دیگر نیز این سیاست‌ها را سرلوحه برنامه‌ها و روش کار خود قرار داده‌اند.

همان گونه که پیشتر نیز بیان شد، یکی از ویژگی‌های مدیریت ژاپنی، استفاده از روش‌هایی است که امکان اقتباس و تقلید آنها توسط رقبا به حداقل رسیده باشد. از این رو ژاپنی‌ها نیز بیکار ننشسته و به مهندسی مجدد اصول مدیریتی خود پرداختند. مدیران ژاپنی با تجدید نظر در برخی سیاست‌ها، به راهبردهای جدیدی توجه کردند که امکان افزایش توان رقابتی شرکت‌های ژاپنی را افزایش دهد. سیاست‌های جدید پیش از آن که مربوط به فعالیت‌های نرم افزاری و مدیریتی باشد، بر مهندسی مجدد محصول، نقل و انتقال نیروی انسانی و تعریف مجدد سامانه توزیع تکیه و تأکید دارد. .

به عنوان نمونه برخی از تولیدکنندگان با استفاده از قطعات استاندارد، خودروهای ساده‌تری تولید می‌کنند. شرکت مابوچی که یک شرکت کوچک است، با استفاده از 20 قطعه، قریب به 70 درصد از محصولات خود را تولید می‌کند. شرکت کیوسرا نیز که در زمینه فناوری فعالیت می‌کند، خود را به 800 شرکت کوچک تقسیم کرده است و محصولاتش را به بازارهای داخل و خارج ژاپن عرضه می‌کند.

یکی از ویژگی‌های مدیریتی سازمان‌ها و شرکت‌های خودروسازی در کشور ژاپن، وجود حس مشترک بین تمام کارکنان و مدیران آنهاست. در صورت سوددهی و موفقیت شرکت، تمام کارکنان و عوامل مدیریتی آن خود را در این موفقیت سهیم می‌دانند و بالعکس اگر شرکت به زیاندهی برسد، همه خود را مسؤول و مقصر می‌دانند. این نوع تفکر سازمانی باعث شده است همه خود را در آینده شرکت سهیم بدانند. .

در مجموع مدیریت به شیوه ژاپنی، الگوی خودروسازان جهان شده است؛ البته این به معنای آن نیست که ژاپنی‌ها فاقد سیاست‌های رقابتی هستند. راهبردهای رقابتی صنعت خودروی ژاپن به کشورهایی نظیر ممالک آسیایی که از نظر فرهنگی شباهت‌هایی با آن کشور دارند، قابل انتقال است ولی در بسیاری از موارد با خودروسازان کشورهای اروپایی و امریکایی همخوانی ندارد چون فرهنگ غربی و شرقی در زمینه روابط انسانی تفاوت‌های فاحشی دارد.

مدیریت منابع انسانی در شرکت‌های ژاپنی

هدف از مدیریت منابع انسانی در شرکت‌های ژاپنی، تربیت کارکنان برای رسیدن به چشم‌انداز شرکت است. منظور، درک این نکته است که کارکنان پس از آموزش‌های ارائه شده از سوی مدیر، تا چه حدی چشم‌انداز مدیر سازمان را درک کرده و در راستای آن حرکت می کنند. 

در پارادایم قدیمی شرکت‌های ژاپنی، معمولا «فرد» ملاک مدیریت منابع انسانی بود. منظور از فرد، معیارهایی نظیر: سن، سنوات شغلی، درجه تحصیلات، جنسیت و توانائی‌های فردی بود. تفکر قدیمی این بود که اگر سن استخدامی افزایش پیدا کند، اثربخشی فرد نیز بیشتر می‌شود. طرز فکر سنتی ژاپنی این بود که شخص اگر تحصیل کند و به مرور تجربه کاری‌اش ببیشتر شود، مسلماً اثر بخش‌تر خواهد بود. ملاک ارزیابی، بودن معیارهای فردی تا زمان حاد شدن مشکلات، بحران‌ها و حباب‌های اقتصادی ژاپن، ادامه داشت. 

در پارادایم جدید، معیار «فردی» به معیار «کاری» تبدیل و این یعنی سنجش نتیجه حاصل از مقدار کاری است که هر شخص انجام می دهد. بر این اساس، در ژاپن لازم نیست که هر ساله حقوق‌ها را به‌طور مساوی افزایش دهند. 

شکل 1، مسیر تحول مدیریت منابع انسانی ژاپن را در ادوار مختلف (بعد از جنگ جهانی دوم تاکنون) نشان می‌دهد.

 

 

شکل 1: مسیر تحول مدیریت منابع انسانی در ژاپن

 

مدیریت تغییر

مدیریت منابع انسانی و مدیریت تغییر در شرکت‌های ژاپنی، رابطه‌ای تنگاتنگ و عمیق با یکدیگر دارند. در ژاپن، هنگامی که گفته می‌شود: «موضوعی نیست»، «مشکلی نیست»، خود این قضیه به موضوع اصلی و اساسی سازمان تبدیل می‌شود. براساس تفکر ژاپنی، عدم امکان‌پذیری بهبود برای هر موضوع (حتی بهبود یافته) باورپذیر نیست. آنها معتقدند برای هر فعالیتی، باید تغییر و بهبود وجود داشته باشد.

برخلاف شرکت‌های امریکایی که سریعاً جوگیر نگاه غالب بازار شده و بدون مطالعه به سمت ایده‌های جدید بدون مطالعه حرکت می‌کنند، به‌نظر می‌رسد شرکت‌های ژاپنی برای هر تغییری مطالعه زیادی انجام می‌دهند و فقط پس از بررسی و کنکاش بسیار، اگر متقاعد شده باشند که تغییر می‌تواند آنها را به سمت بهبود حرکت دهد، آن را انتخاب می‌کنند. شاهد این مدعا شرکت جنرال موتورز در دهه80 است. این شرکت بحدی غرق در اتوماسیون صنعتی (پدیده غالب آن زمان) شد که تمامی خطوط تولیدش متوقف شده و مجبور شد تا به سمت کارخانه‌هایی با اتوماسیون پایین‌تر برود؛ همان سیستمی که مدتی قبل، آنها را به دلیل کهنه بودن تعطیل کرده بود. این در حالی است که طی دهه اخیر مشاهده می‌شود ژاپنی‌ها دقیقاً مواردی را مکانیزه کرده‌اند که واقعاً چاره دیگری نداشته است. مثال دوم، حباب صنعت IT در دهه 90 بود که تمامی شرکت‌های امریکایی کوچک و بزرگ، به سمت آن حرکت کردند و بسیاری از آنها مجبور به سرمایه‌گذاری کلان در این بخش شدند، اما به دلیل جدید و گران بودن آنها، ورشکست شدند. این در حالی است که شرکت‌های ژاپنی زمانی به سمت IT رفتند که به‌دلیل سرمایه‌گذاری آمریکایی‌ها در این بخش ارزان شده بود.

تصور این است که شرکت‌های ژاپنی از بدو تولد به دنبال مفاهیمی نظیر کایزن، JIT و 5S هستند، اما فقط زمانی به دنبال این مفاهیم می‌روند که واقعاً به آنها نیاز داشته باشند. نمونه عینی این حالت، شرکت کی‌کاگاوا است که در سال 2004 این کار را شروع کرده است.

 

اقتصاد و صنعت ژاپن در حدود سال 1955- برخی آمار:

گفته می شود که اقتصاد ژاپن در خلال دهه مابین سالهای 1945 یعنی زمانی که جنگ جهانی دوم پایان پذیرفت و سال 1955 که مرکز بهره وری ژاپن تأسیس شد، تقریبا" به سطح قبل از جنگ رسیده بود. با این وجود، شرایط کلی اقتصادی هنوز به دلیل اثرات بعد از جنگ ناخوشایند و بسیار دشوار بود. 

بیش از هرچیز، ژاپن به دلیل جدایی دراز مدت از ملل غربی و ویرانی های ناشی از جنگ و نیز عدم داشتن فن آوری کافی، مواد خام، سیستم مدیریت علمی، مبادلات خارجی و مهمتر از همه به علت روابط نامناسب کارگر- مدیریت، دور از شرایط مطلوب بود. 

هرچند تراز پرداختهای تجاری ژاپن در سال 1953 دارای کسری 2 میلیارد دلاری بود، اما روند بهبود که در سالهای بعد نمود بیشتری یافت، آغاز شده بود. با این وجود تولید ناخالص ملی سرانه هنوز بسیار اندک، یعنی 270 دلار بود و مردم به سختی قادر به سیر کردن خود بودند. 

اقتصاد ژاپن برای حفظ و افزایش صادرات خارجی نیاز به افزایش بهره وری داشت تا با بهبود کیفیت و کاهش هزینه تولید، (برای کالاهای ژاپنی) امکان رقابت در سطح بین المللی را فراهم نماید. 

برخی صاحبان صنایع و دانشگاهیان شروع به صحبت پیرامون بهره وری نمودند و چنین استنباط کردند که استقلال اقتصادی ژاپن تنها با افزایش بهره وری صنعتی حاصل خواهد شد.

 

تأثیر واحدهای صنعتی بر توسعة فرهنگ صنعتی:
 

گرچه جدا کردن صنعت از سایر بخشها کار اشتباهی است، ولی برای تجزیه و تحلیل راحتتر فرض میکنیم سایر بخشها به نقطة ایده آل رسیده اند و همة شرایط برای توسعة صنعت و فرهنگ صنعتی آماده است. طبیعت هر سیستم به گونه ای است که تقابل زیرسیستمها به بی نظمی و در نهایت مرگ سیستم منجر میشود. همچنین سطح سلامت زیرسیستمها باید یکنواخت باشد، طوری که ناقص بودن جزئی از سیستم به معنای ناقص بودن کل سیستم است. در حالی که حتی در کشورهای پیشرفته همة صنایع همگام و همزمان پیش نمیروند، هدفی که بایستی مد نظر ما باشد، توسعة یکنواخت همة صنایع است. توسعه ای که یک محیط برد- برد برای همه فراهم کند. از آنجا که صنایع مختلف دارای رابطة نزدیکی با هم هستند، جهت توسعة صنعت بایستی رقیبان مختلف در یک صنعت و همچنین سایر صنایع توسعه یابند. 
برای بررسی راحت تر موضوع، الگوی موفق توسعة صنعت ژاپن را مدنظر قرار میدهیم و آنچه که در آنجا جهت شروع توسعة فرهنگ صنعتی مورد توجه قرار گرفت را بررسی می کنیم.

ابتدا اصولی که به آموزههای چهاردهگانه دمینگ معروف است را لیست میکنیم، آنگاه یکی از واحدهای صنعتی قطعهساز خودرو که برای شرکتهای بزرگ خودروسازی نظیر ایرانخودرو، سایپا و غیره قطعه می سازد را مورد بررسی قرار میدهیم. 
هنگامی که در سال 1950، ادواردز دمینگ اصول و شیوههای مدیریت خود را جهت بهبود کیفیت به مدیران و مهندسان ژاپنی آموزش میداد کمتر کسی باورش میشد که این اصول به نتیجة مثبت منجر شود. ادوادرز دمینگ در آن سالها معتقد بود که مدیریت به شیوة آمریکایی به شکست منجر میشود. پس از چند سال سخنان دکتر دمینگ به عینیت رسید. صنایع ژاپن خیلی سریع توسعه یافت و سهم عمدة بازارهای جهانی حتی بازارهای رقیب بزرگ خود، آمریکا، را نصیب خود کرد. آنچه که دمینگ به مدیران ژاپنی آموخت بیشتر یک فرهنگ بود؛ فرهنگی ساده و عاری از اصول پیچیدة علمی. مشکل عمدة دمینگ در آن دوران مبارزه با تفکرات سنتی مدیریت بر پایة اهداف بود. و حسن عمدة کارهای او، اثربخشی در درازمدت و فراهم آوردن محیطی صمیمی برای توسعه بود.

 

 

اقتصاد ژاپن

اقتصاد ژاپن دارای نظام سرمایه‌داری است. از نظر میزان تولید ناخالص داخلی (GDP) در جهان رتبه دوم و از نظر تساوی قدرت خرید (PPP) دارای رتبه سوم است.(5)

 فرهنگ و تمدن ژاپن - تمدن يگانه كالايي است كه مبادله نمي‌پذيرد  و فقط بايد در درون يك ملت «توليد» شود

کشور ژاپن در سال ۲۰۱۰ سومین قدرت اقتصادی دنیا (پس از آمریکا و چین) بوده و در آسیا نیز رتبه دوم را از این لحاظ داراست. این کشور دارای منابع طبیعی خیلی محدودی است و اکثر جزایر و خاک آن کوهستانی و آتشفشانی است. ولی با همکاری‌های دولت در بخش صنعت و نیز سرمایه گذاری گسترده در فناوری‌های پیشرفته، ژاپن به عنوان یکی از پیشگامان عمده در صنعت و تکنولوژی دنیا شناخته شده‌است. صادرات بخش عمده‌ای از درآمدهای اقتصادی ژاپن را تشکیل می‌دهد و آمریکا با ۲۲٫۷٪، چین با ۱۳٫۱٪ و کره جنوبی با ۷٫۸٪ عمده‌ترین شرکای تجاری این کشور هستند. محصولات صادراتی عمدهٔ ژاپن شامل تجهیزات حمل و نقل، اتومبیل، صنایع الکترونیک، ماشین آلات الکتریکی و صنایع شیمیایی هستند. در بخش صنایع ژاپن به عنوان یکی از پیشرفته‌ترین کشورها در زمینه تولید اتومبیل، تجهیزات الکترونیکی، ماشین ابزار، فولاد و فلزات غیرآهنی، کشتی سازی، صنایع شیمیایی و نساجی و نیز صنایع غذایی فرآوری شده به‌شمار می‌آید. این کشور دارای چندین شرکت بین‌المللی با مارک‌های معتبری همچون تویوتا، هوندا، سونی، نیسان، سیتی‌زن و... است.(4)

گفته می‌شود که ژاپن کشوری فاقد منابع است. در زمینه منابع زیرزمینی میزان کل تولید یقیناً ناچیز است. ولی ژاپن از بابت منابع معدنی بسیار غنی است به طوری که «موزه منابع معدنی» نام گرفته است. در این میان در تولید گوگرد در جهان مقام پنجم را دارد و در مورد سنگ آهک نیز به اندازه مصرف داخلی تولید وجود دارد. اما تولید سایر مواد نظیر روی، سرب، مس، زغال‌سنگ وگاز طبیعی، برای مصرف داخلی نیز ناچیز است.

  

ویژگی های فرهنگی ژاپنی ها ( ناشی از مکاتب فکری )

ژاپنی ها  با حس ناسیونالیستی شدید خود همواره فرهنگ  اصیل خود  را در برخورد با فرهنگ  غربی  حفظ  کرده اند . برای پیشرفت و سربلندی  کشور خود ، آگاهانه و هدفدار  از علم  وتکنیک  سود جسته اند. 

ضمن داشتن تصویری روشن  از خود ( اصیل ، یکتا و بی همتا ) و با داشتن حس قوی  همبستگی ملی ، پذیرش سلطه  اجنبی  را حرام  می دانند ، و با انعطاف پذیری  ونوپذیری  علمی ، از میان  همه جریان های  غربی  به راحتی  دست به انتخاب  زده اند . همبستگی اجتماعی ، دیدن  سود فردی در تامین منافع گروه ، احترم  به قوانین و مشارکت  صمیمانه در کار ، شرکت های موفق  ژاپنی  را ایجاد  کرده است که در دنیای  رقابت حرف اول را می زند . الگوی  مصرفی  مصرفی ژاپنی ها بر اساس تعالیم بودا ، بر قناعت و اعتدال در مصرف  استوار است ، به این ترتیب در آمد  مازاد دوباره به چرخه  تولید باز می گردد. 

الگوی کاری ژاپنی  برای تامین سود نیست. زاپنی ها  از حرص مصرف نیست که به دنبال کار  رفته اند. در نظر آ نها کار امری  مقدس است و فعالیت  تولیدی ، عبادت خدا محسوب می شود. به همین خاطر ف حتی سود نا چیز  نیز ، سرمایه دار زاپنی را از تولید باز نمی دارد.

الگوی صادرات زاپن مبتنی  بر صادرات  وبا ارزش افزوده بالاست ونه  بر  صادرات مواد اولیه. در آمد بالای ناشی  از این الگو ، دوباره برای رشد و توسعه کشور ، هزینه می شود.

الگوی واردات مبتنی بر مواد خام  ومواد اولیه  مورد نیاز  صنایع این کشور است . الویت در ذهن مدیران " تولید "  است ونه سود کوتاه مدت ، لذا الگوی اقتصادی  حاصل ف مبتنی  است بر 4 گزاره است :  " واردات مواد خام از خارج " برای  گ تولید در وطن " به منظور  " مصرف کالای ساخت وطن " و صادرات  کلای ساخت ژاپن " برای اعتلای نام زاپن در دنیا .

تجربه ژاپنی خاطر نشان می کند  که " عامل توسعه ، سیستم  یا نوع خاصی  از روابط  تولید  نیست ف بلکه چگونگی اندیشه و فرهنگ اقتصادی   نهفته در جامعه است.

 

 

شکل گیری مکاتب فکری

 

بی توجهی به نقش تعیین کننده ارزش ها ونهادها بر رفتار اقتصادی وبر توسعه اقتصادی یکی از عوامل اصلی توسعه نیافتگی کشورهاست. از زمان داروین ، اعتقاد به این مطب که "محیط بر فرد مقدم است ولزوما فرد را  با محیط انطباق  می دهد" منجربه این شد که  بدون توجه به ارزش ها و انگیزه ها ، لازمه تغییر و بهبود را تنها در آرایش محیط بدانند.لیکن امروزه تقریبا همه علمای  توسعه بر این باورند که عقاید  وارزش ها ی فرهنگی و مذهبی  از عوامل موثر بر رفتار اقتصادی جوامع توسعه اند .همان گونه که " ترویج خرافات " مانع تفکر علمی است ، در مقابل " میزان بالای انگیزه موفقیت " وهمچنین  " شدت احساس نیاز به قدرت  واکتساب " زمینه فعالیت  های شدید اقتصادی  را محیا خواهند کرد. 

امروزه تقویت و جایگزینی  نگرش ها  وباور های  مطلوب وسازنده ی  توحیدی  وانسانی ، از ضروریات فرهنگی  و از لوازم  توسعه اقتصادی  است . لازم است  بین توسعه فرهنگی و توسعه اقتصادی  تعادل ایجاد شود ، در غیر اینصورت ، با بی توجهی  به توسعه یافتگی فرهنگی ، تن دادن  سریع تر به حاکمیت نظام مادی  جهانی  گریز ناپذیر است. ژاپنی ها  با آگاهی  کامل از این واقعیت  که اعتقادات ، ارزش ها و نوع فرهنگ ، تمام  ابعاد  زندگی جامعه را متاثر  می کند ، در طول  تاریخ ، علیرغم تهاجم فرهنگی کنفوسیوس وبودا وغرب ، همواره  به حفظ ارزش ها  واصول  فرهنگ فرهنگ اصیل خود ( آئین شینتو ) توجه کامل  داشته و از میان  آموزه های  مکاتب دیگر ، دست به انتخاب  زدند وبهترین آموزه های هریک را گلچین  کرده اند. 

مجموعه  فرهنگی شکل گرفته در این بین ، انگیزه های رفتاری و حرکت های جمعی مردم را جهت داده  است . این ارزش ها و اصول ، خصوصیات  ویژه ای برای ژاپنی ها ایجاد  کرده اند . خصوصیاتی  چون : الگوی  مصرفی ساده ، میل به پس انداز   بالا ، وجدان کاری ف  جامعه متشکل گروه گرا ، تسلیم ناپذیری در مقایل اجنبی و... که به شدت رفتار اقتصادی  افراد  را تحت تاثیر قرار داده است .

 

 

نتیجه

امروزه تقویت و جایگزینی  نگرش ها  وباور های  مطلوب وسازنده ی  توحیدی  وانسانی ، از ضروریات فرهنگی  و از لوازم  توسعه اقتصادی  است . لازم است  بین توسعه فرهنگی و توسعه اقتصادی  تعادل ایجاد شود ، در غیر اینصورت ، با بی توجهی  به توسعه یافتگی فرهنگی ، تن دادن  سریع تر به حاکمیت نظام مادی  جهانی  گریز ناپذیر است. ژاپنی ها  با آگاهی  کامل از این واقعیت  که اعتقادات ، ارزش ها و نوع فرهنگ ، تمام  ابعاد  زندگی جامعه را متاثر  می کند ، در طول  تاریخ ، علیرغم تهاجم فرهنگی کنفوسیوس وبودا وغرب ، همواره  به حفظ ارزش ها  واصول  فرهنگ فرهنگ اصیل خود ( آئین شینتو ) توجه کامل  داشته و از میان  آموزه های  مکاتب دیگر ، دست به انتخاب  زدند وبهترین آموزه های هریک را گلچین  کرده اند. 

 امروزه تقریبا همه علمای  توسعه بر این باورند که عقاید  وارزش ها ی فرهنگی  ومذهبی  از عوامل موثر بر رفتار اقتصادی جوامع توسعه اند .همان گونه که " ترویج خرافات " مانع تفکر علمی است ، در مقابل " میزان بالای انگیزه موفقیت " وهمچنین  " شدت احساس نیازبه قدرت واکتساب" زمینه فعالیت  های شدید اقتصادی را محیا خواهند کرد. 

 

 

رایان طبیب

 

مطالب پیشنهادی دیگر  :

ﺭﺍﻩ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﯽ

ﻧﮑﺘﻪ ﺍﺻﻠﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ

رمز موفقیت از دیل کارنگی

ﻫﻨﺮ ﺍﺳﺘﺪﻻﻝ

ﻗﻮﺭﺑﺎﻏﻪ ﺭﺍ ﻗﻮﺭﺕ ﺑﺪﻩ

ﭼﻪ ﮐﺴﯽ ﭘﻨﯿﺮ ﻣﺮﺍ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﮐﺮﺩ؟

ﺍﺳﺮﺍﺭ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﺁﻧﺘﻮﻧﯽ ﺭﺍﺑﯿﻨﺰ

Steve Jobs - A4

Steve-Jobs-6-inches

21 ﺭﻣﺰ ﻣﯿﻠﯿﻮﻧﺮﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺳﺎﺧﺘﻪ

101 عنوان برای ساخت تبلیغات پر فروش

The Lean Startup by Eric Ries

Hooked How to Build Habit - Forming Products

Rework by Jason Fried and David Heinemeier Hansson Excerpts

4 steps to the Epiphany - How to Build a Startup

Book 0 to 1 - Peter Thiel

Audio Book 0 to 1 - Peter Thiel

طرح پرسپوليس ترمه رضايی روی میز کاخ سفید

رازهای موفقیت بزرگان

قدرت برنامه ریزی برایان تریسی

هنر صحبت کردن و فن بیان (برایان تریسی)

مدیریت بحران برایان تریسی

چگونه خلاق باشید برایان تریسی

40 نکته کلیدی از سخنان برایان تریسی در همایش تهران

مدیریت چیست؟

۱۰۰ راه حل فرار از خستگی و سستی در زندگی!

قورباغه ات را قورت بده برایان تریسی - ۲۱ روش عالی برای مبارزه با تنبلی و انجام کارهای بیشتر در زم

فروشنده حرفه ای شوید - ۲۱ روش عالی برای اینکه تبدیل به یک فروشنده فوق ستاره شوید – برایان 

روش های عالی برای میلیونر شدن

مهارت های زندگی چیست ؟

۱۰۱ نکته کاربردی در ارتباط مؤثر - نفوذ در دیگران

راه نفوذ در دلها (برایان تریسی)

قدرت و نیروی جذبه – جذب دیگران – نفوذ در دیگران – جذاب بودن (برایان تریسی)

66 نکته DBA از نگاه برایان تریسی

رازهای موفقیت بزرگان

اهمیت ظاهر شخصی در کارتان !

۱۰ نکته برای شروع یک کار جدید

درخت بازاریابی اینترنتی

کسب و کار الکترونیک (تجارت الکترونیک) از طریق موبایل

تنگناهای کسب و کار الکترونیک در ایران

گوگل ترندز چیست؟

نکاتی برای شروع بازاریابی محتوا - Content Marketing

چگونه-یک-کسب-وکار-اینترنتی-راه-اندازی-کنیم؟

نكاتي در مورد كسب و كار ، كار آفريني و شكست در كسب و كار

طرح كسب و كار (Business Plan)

چگونه با کمترین ریسک کسب وکار راه اندازی کنیم؟

دلایل مهم شکست کسب و کارها

نگران دزدیده شدن ایده‌هایتان توسط دیگران نباشید!

نکات امنیتی هنگام استفاده از ATM

امنیت کاربران در کافی نت

یاهو پروتکل SSL را برای سرویس ایمیل خود فعال کرد

آشنایی با 10 سایت برتر آموزشی

جستـجوهای 14 گانـه ویـژه سایـت گوگـل

 

 
 
 
·  نظر دهی 
· اشتراک گذاری :







کلمات کلیدی
کلمات کلیدی :
چین ,
سدۀ ,
NICHI ,
Hi ,
HON ,
روز ,
Nippon ,
بین ,
عصر ,
سه ,
دو ,
اول ,
660 ,
پیش ,
کرد ,
سال ,
فقط ,
وی ,
شهر ,
پر ,
بی ,
دست ,
رو ,
قرن ,
نفر ,
یاد ,
تن ,
1868 ,
داد ,
یدو ,
پری ,
راه ,
پس ,
کره ,
1905م ,
جنگ ,
دوم ,
ملت ,
1945م ,
بار ,
ولی ,
واز ,
رمز ,
دین ,
همه ,
چه ,
حال ,
تحت ,
چیز ,
علت ,
پنج ,
نسل ,
زیر ,
شرق ,
دور ,
وبر ,
سپس ,
ماه ,
زاد ,
جان ,
رفت ,
آتش ,
قبل ,
خاص ,
طور ,
پی ,
آب ,
حرف ,
نشد ,
رغم ,
حتی ,
بنا ,
رشد ,
دید ,
بمب ,
چون ,
شدن ,
غم ,
کم ,
مثل ,
مدل ,
چای ,
جز ,
طی ,
زده ,
چرا ,
راز ,
ملی ,
نظر ,
محل ,
سر ,
سهم ,
شوق ,
کار ,
سعی ,
حس ,
بچه ,
جای ,
نه ,
مدت ,
درس ,
دهه ,
کمی ,
عدم ,
فرد ,
مهم ,
نگه ,
نظم ,
جار ,
غرب ,
صبر ,
روی ,
1384 ,
آهن ,
سنگ ,
امر ,
جهت ,
تر ,
وری ,
فکر ,
1970 ,
1980 ,
نقش ,
روش ,
طول ,
نوع ,
عمل ,
1990 ,
سطح ,
سخت ,
سوی ,
نرم ,
20 ,
70 ,
درک ,
سن ,
طرز ,
شخص ,